Engellilerin Uçağa Binme Prosedürleri Nedir? "Uçabilme (Fit-to-Fly) Raporu/MEDIF" Ne İşe Yarar?

Avrupa Birliği mevzuatı (EC 1107/2006) ve ona uyumlu ulusal kurallar; hareket kabiliyeti kısıtlı veya engelli yolcuların ayrımcılığa uğramadan seyahat etmesini, havalimanında ücretsiz yardım almasını güvence altına alır

14 Ekim 2025 · 4 dk okuma

Uçakta engelli yolcu hakları neler? Havalimanında hangi adımları izlemek gerekir? Tekerlekli sandalye hizmeti nasıl alınır? Hangi durumlarda doktor raporu/MEDIF istenir? Biniş reddedilirse iade ya da yönlendirme hakkı var mı?

Kimler kapsamda, temel haklar neler?

Avrupa Birliği mevzuatı (EC 1107/2006) ve ona uyumlu ulusal kurallar; hareket kabiliyeti kısıtlı veya engelli yolcuların ayrımcılığa uğramadan seyahat etmesini, havalimanında ücretsiz yardım almasını güvence altına alır. Güvenlik veya uçak boyutu gibi gerekçeler dışında binişin reddi yasaktır; bu hallerde derhal gerekçe bildirilmeli ve iade ya da yeniden yönlendirme sunulmalıdır. (EUR-Lex)

Türkiye’de Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü’nün SHT-ENGELSİZ talimatı aynı ilkeleri benimser: engeli nedeniyle uçağa binişi reddedilen yolcuya para iadesi veya güzergâh değişikliği hakkı sağlanır. (Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü)

Uçağa biniş (PRM) adım adım

Bildir ve talep et: Uçuş rezervasyonundan sonra yardım ihtiyacını (tekerlekli sandalye, görme/işitme desteği, refakat vb.) en az 48 saat önce havayoluna bildir. Türk Hava Yolları, tekerlekli sandalye talebinin 48 saat önceden iletilmesini istiyor. (Türk Hava Yolları)

Erken gel: İşlemler uzun sürebilir; THY, engeli/sağlık durumu olan yolcular için iç hatlarda en az 2 saat, dış hatlarda 3 saat önce terminalde olmayı önerir. (Türk Hava Yolları)

Havalimanında karşılama: Yardım noktası veya “assistance” telefonundan destek çağır; Türkiye’de havalimanı yer hizmeti personeli, güvenlikten check-in’e, oradan uçağa kadar eşlik eder. (Örn. DHMİ uygulamaları ve havalimanı rehberleri.) (Devlet Hava Meydanları İşletmesi)

Kapı ve biniş: İhtiyaca göre ambulift, tekerlekli sandalye veya kabin içi dar sandalye ile uçağa alınır; kaptan ve kabin ekibi bilgilendirilir. (Standartlar, 1107/2006 ve ulusal talimatlara göre.) (EUR-Lex)

“Uçabilme Raporu” (Fit-to-Fly) / MEDIF nedir, kimlerden istenir?

MEDIF (Medical Information Form), IATA tarafından standartlaştırılmış bir tıbbi bilgi formudur. Yolcunun uçuşa elverişliliği ve uçuş sırasında gereksinimleri (oksijen, sedye, tıbbi cihaz, refakatçi vb.) hekim tarafından değerlendirilir ve havayoluna bildirilir. (caa.co.uk)

Ne zaman gerekir?

Tıbbi durumu stabil olmayan, yakın zamanda ameliyat/geçirilmiş hastalık bulunan, uçuşta oksijen/tedavi/cihaz gerektiren, sedye ile seyahat edecek veya tıbbi refakatçi gereken yolcular için havayolu MEDIF/doktor raporu isteyebilir. (emirates.com)

Birçok vakada engeli olup kişisel ihtiyaçlarını karşılayabilen yolculardan doktor raporu istenmez; THY kılavuzunda bu açıkça belirtilir. Hasta yolcular içinse en fazla 10 gün önce alınmış doktor raporu şartı aranır. (Türk Hava Yolları)

Refakatçi gerekir mi?

Kişisel ihtiyaçlarını kendi başına karşılayamayan veya zihinsel engeli nedeniyle sürekli yardıma ihtiyaç duyan yolcular için havayolları refakatçi talep edebilir. (THY örnek tablosu.) (Türk Hava Yolları)

Binişin reddi olursa haklarınız

Güvenlik veya uçak boyutu/kapasite gerekçeleri dışında biniş reddedilemez. Bu gerekçeler varsa hemen yazılı/sözlü açıklama yapılmalı, iade ya da ücretsiz yeniden yönlendirme önerilmelidir. Bu haklar EC 1107/2006 ve SHGM düzenlemelerinde yer alır. (EUR-Lex)

Hızlı kontrol listesi (SEO/Keşfet için öz)

48 saat önce yardım talebini ilet. (Türk Hava Yolları)

2–3 saat önce terminalde ol. (Türk Hava Yolları)

MEDIF/rapor gerekiyorsa hekimine doldurt (ameliyat, oksijen, sedye vb.). (emirates.com)

Kendi ihtiyaçlarını karşılayabiliyorsan rapor çoğu kez istenmez (THY). (Türk Hava Yolları)

Reddederlerse: gerekçe + iade/yeniden yönlendirme hakkın var. (EUR-Lex)

SSS – Google arama niyetine uygun kısa yanıtlar

“Engelli yolcular uçağa nasıl biner?”
Yardım, check-in ve biniş süreci havalimanı/yer hizmeti ekiplerince ücretsiz sağlanır; tekerlekli sandalye/ambulift gibi ekipmanlar kullanılır. (Sabiha Gökçen Havalimanı)

“Uçabilme raporu (fit-to-fly/MEDIF) nedir?”
Hekimin doldurduğu, yolcunun uçuşa uygunluğunu ve uçuş içi ihtiyaçlarını belgeleyen tıbbi formdur. (caa.co.uk)

“Hangi durumlarda MEDIF gerekir?”
Stabil olmayan sağlık durumu, yakın ameliyat, uçuşta oksijen/cihaz/sedye gereksinimi veya tıbbi refakat gerekiyorsa. (emirates.com)

“Engelli yolcudan her zaman rapor istenir mi?”
Hayır. Kişisel ihtiyaçlarını karşılayabilen engelli yolcudan rapor istenmez; hasta yolcular için son 10 günde alınmış rapor istenir (THY örneği). (Türk Hava Yolları)

“Binişim reddedilirse ne olur?”
Gerekçe hemen bildirilir; iade veya yeniden yönlendirme hakkın vardır. (EUR-Lex)

Editör notu

Kurallar ülke ve havayoluna göre değişiklik gösterebilir; rezervasyon sırasında havayolunun “engelli/özel yardım” sayfasını ve SHGM/havalimanı yönlendirmelerini mutlaka kontrol edin. (IATA)

İstersen bu metni WordPress/Yoast için HTML gövde + FAQ JSON-LD ile yayınlamaya hazır şekilde de çıkartabilirim.