Göztepe–Fenerbahçe'de "su atma" tartışması: Archie Brown'un Janderson'a 3 kez su fırlatması kural gereği ne demek—sarı mı, kırmızı mı?
hakem olayı şiddet/kaba saldırı olarak görürse ihraç (kırmızı) ve sonrasında TFF Disiplin Talimatı uyarınca maç cezası gündeme gelir.
17 Ağustos 2025 | 3 dk okuma | Yazar: Erkan Turan
Bir oyuncunun elindeki pet şişeden suyu rakibe bilerek fırlatması, IFAB Oyun Kuralları’nda “sportmenliğe aykırı hareket” veya “hakaret/ aşağılayıcı eylem” kapsamına girer; hakem yorumuna göre en az sarı kart (uyarı)dır, tekrarlı/provokatif ise kırmızı kart da çıkabilir. Oyun içiyse genellikle endirekt serbest vuruşla başlar; hakem olayı şiddet/kaba saldırı olarak görürse ihraç (kırmızı) ve sonrasında TFF Disiplin Talimatı uyarınca maç cezası gündeme gelir. (theifab.com, Türkiye Futbol Federasyonu)
Kuralın temeli (özet)
IFAB – Kural 12: “Hakaret, aşağılayıcı/ saldırgan dil veya eylem” kırmızı kart; sportmenliğe aykırı hareket sarı karttır. Fiziksel temas içermeyen bu tip ihlallerde oyun endirekt serbest vuruş ile başlar. (theifab.com)
Şiddetli hareket (violent conduct): Fiziksel veya agresif davranış (ör. vurma, tükürme) kırmızı karttır. Su atmak “eşya fırlatma” değildir (şişenin kendisi atılmıyor), bu yüzden normalde “şiddetli hareket” yerine USB/OIA ekseninde değerlendirilir; ancak yüze/ göze yönelik, ısrarcı ve provoke edici olursa hakem kırmızı yorumlayabilir. (theifab.com)
TFF Disiplin Talimatı: Hakem kırmızı kart gösterirse PFDK, eylemi “kural dışı hareket/şiddetli hareket” (3–6 maç) ya da “saldırı” (5–10 maç) bandında değerlendirebilir. Tükürme ise açıkça ayrı ve daha ağır bir göndermedir. (Türkiye Futbol Federasyonu)
Bu özel pozisyona uygulayalım
Senaryo: Archie Brown’un, Janderson’u tahrik etmek amacıyla aynı pozisyon içinde 3 kez şişedeki suyu rakibine fırlatması.
Hakemin minimumu (yüksek olasılık): Sarı kart (sportmenliğe aykırı hareket) + oyun endirekt serbest vuruşla devam. Gerekçe: Rakibi kasti olarak rahatsız etme/ tahrik edici eylem. (theifab.com)
Kırmızı ihtimali (makul gerekçeyle): Eylem yüze/ göze yönelikse, tekrarlı ve provokatif olduğu açıkça görülüyorsa veya kavga/kalabalıklaşma tetikliyorsa, hakem “saldırgan/aşağılayıcı eylem” kapsamında doğrudan kırmızı gösterebilir. VAR, “potansiyel kırmızı kart” için hakemi sahada incelemeye çağırabilir. (theifab.com)
“Oyna devam” senaryosu: Genelde uygun değil. Ancak su istem dışı olarak sıçradıysa ve etki–niyet yoksa hakem sözlü uyarıyla oyunu sürdürebilir; bu ender bir istisnadır. (IFAB, “trifling”/önemsiz hallerde oyunu durdurmama hakkı tanır; takdir hakemi.) (www.thefa.com)
Restart (oyun nasıl başlar?): Hakem kart gösterip oyunu su atma nedeniyle durdurduysa—temas içermeyen bu tür ihlallerde—endirekt serbest vuruş. Eğer olay, hakemin şiddetli hareket/ darbe olarak değerlendireceği bir sınıra taşınırsa (ör. şişeyi atmak gibi), o zaman direkt serbest vuruş/penaltı gündeme gelebilir; ama suyu fırlatma tipik olarak buna girmez. (theifab.com, www.thefa.com)
Son söz
Göztepe–Fenerbahçe maçındaki iddia edilen “şişedeki suyu rakibe atma” eylemi, niyet ve tekrar nedeniyle en az sarı kartı hak eden bir sportmenlik dışı hareket görüntüsü verir; hakem/VAR kırmızı da çıkarabilir. Nihai yaptırım, hakem ve temsilci raporlarına göre PFDK tarafından belirlenir. (theifab.com, Türkiye Futbol Federasyonu)
Not: “Tükürme” ile aynı değildir; tükürme IFAB ve TFF’de kesin ihraç ve ayrıca maç cezası gerektirir. (theifab.com, Türkiye Futbol Federasyonu)