HABER İNCELEME: BUSE GÜLİN
Teksas Katliamı (The Texas Chain Saw Massacre, 1974) yeniden vizyona girerken, bu filmi yalnızca bir korku klasiği olarak değil, Amerikan korku sinemasının tarihsel kırılma noktalarından biri olarak yeniden düşünmek gerekiyor.
Amerikan korku sineması, özellikle 1960’ların sonu ve 1970’lerde köklü bir dönüşüm yaşar. Vietnam Savaşı, Watergate skandalı, ekonomik belirsizlikler ve Amerikan Rüyası’nın çözülmeye başlaması, sinemadaki korku anlatılarını doğrudan etkiler. Bu döneme kadar korku filmleri çoğunlukla doğaüstü varlıklar, gotik mekânlar ya da “uzak” tehditler etrafında şekillenirken; 70’lerle birlikte tehdit gündelik hayata, aile yapısına ve taşranın içine yerleşir. Canavar artık dışarıdan gelmez; evin içindedir, komşudur, ailedendir.
Tobe Hooper’ın Teksas Katliamı, tam da bu dönüşümün en sert örneklerinden biridir. Film, ilk bakışta basit bir kaçış hikâyesi gibi görünse de, asıl gücünü bu yeni korku anlayışından alır. Şiddeti açıkça göstermektense, izleyiciyi boğan bir gerçekçilik hissi yaratır. Tozlu yollar, kavurucu sıcak, terk edilmiş evler ve normal görünen ama içten içe çürümüş bir aile yapısı… Bu dünya, korkunun yavaş yavaş sızdığı bir alan oluşturur.
 |
Beni her zaman asıl rahatsız eden —ve etkileyen— nokta, katilin kendisinden çok temsil ettiği şey olmuştur. Leatherface, klasik anlamda bir “kötü karakter” değildir. O, ailesinin, çevresinin ve sistemin ürettiği bir figürdür. Film boyunca bireysel bir sadizmden çok, öğrenilmiş ve devralınmış bir şiddet biçimi görürüz. Bu yönüyle Teksas Katliamı, Amerikan korku sinemasının 70’lerde geliştirdiği “insani canavar” figürünün en çarpıcı örneklerinden biridir.
Leatherface’in maskesi bu noktada güçlü bir sembole dönüşür. Gerçek insan derisinden yapılmış maske fikri, doğrudan Ed Gein vakasından esinlenmiştir. Ed Gein’in annesine duyduğu patolojik bağlılık ve kimlik karmaşasıyla yüz derilerinden maskeler yapması, karakterin psikolojik altyapısını besler. Ancak film, Gein’i birebir anlatmaz; onu mitolojik bir korku figürüne dönüştürür. Maskeler burada yalnızca dehşet unsuru değil, kimliksizliktir. Leatherface’in taktığı yüz değiştikçe davranışlarının da değişmesi, onun sabit bir benliğe sahip olmadığını gösterir.
Korku sinemasını güçlü kılan şeyin tam da bu olduğunu düşünüyorum. İyi bir korku filmi bağırarak korkutmaz; izleyicinin zihnine sızar. Teksas Katliamı, vahşeti estetize etmeden, hatta çoğu zaman göstermeden, izleyicinin hayal gücünü devreye sokar. Bu nedenle Amerikan korku sinemasının modern dönemini başlatan filmlerden biri olarak kabul edilir.
Bugün yeniden vizyona girmesi, filmi nostaljik bir korku deneyimi olarak değil; Amerikan toplumunun bastırılmış korkularını ve şiddetle kurduğu sorunlu ilişkiyi hâlâ açık eden bir anlatı olarak izlemek için önemli bir fırsat. Çünkü Teksas Katliamı, korkunun kaynağını katilden çok, onu mümkün kılan dünyada arar. Ve belki de bu yüzden, aradan geçen onca yıla rağmen hâlâ rahatsız edicidir.
