31 Ocak 2021
Okuma süresi: 8 dakika
Yazar: Editör
Güncelleme: 31 Ocak 2021 - 12:00
Ayçiçek Tarımı ve Yetiştiriciliği Hakkında Genel Bilgiler
Topraklarımızda yetiştirilen yağ bitkilerinden ayçiçeği, Türkiye’deki bitkisel yağ üretiminin yaklaşık %46’sını karşılıyor. Sarı tarlalarıyla görsel bir şölen sunan ayçiçeği, hem sıvı yağ hem de bitkisel margarin üretiminde kullanılıyor.
Ayçiçeği kullanım alanları: Sıvı yağ, margarin, hayvan yemi, çerez, selüloz endüstrisi
Öne çıkan faydalar: Yüksek protein ve yağ değeri, sağlık açısından zengin içerik
Bazı ayçiçek türleri süs bitkisi ve kesme çiçek olarak kullanılırken, bazıları çerezlik veya yağlık ayçiçeği olarak sınıflandırılıyor. Çerezlik ayçiçekleri iri ve çizgili kabuklu olurken, yağlık ayçiçekleri ince siyah kabukludur.
Daha fazla ayrıntı için: Köyden Haber - Tarım Haberleri
Ayçiçek Yetiştiriciliği Nasıl Yapılır?
Toprak ve Ekim Hazırlığı
Ayçiçek, toprağın besin elementlerini yoğun şekilde kullanan bir bitkidir. Bu nedenle ekim nöbeti uygulanması öneriliyor.
Uygun toprak: Organik maddece zengin, alüvyal topraklar
pH değeri: 6.0 - 7.2
Toprak işleme derinliği: 20-25 cm, pulluk tabanı 50-60 cm
Ayçiçeği kuru koşullarda buğday, arpa veya çavdar ile ekim nöbetine sokularak verim artırılabiliyor.
Ayçiçeği Tohumu Nasıl Ekilir?
Tohum yatağı hazırlığı: Önceki mahsul temizlenir, yabancı otlar yok edilir
Derin sürüm: 50-60 cm derinlikte pullukla yapılır
Ekim derinliği: 3-4 cm
Bitki yoğunluğu: Sulu şartlarda dekara 5500-6000 bitki
Sıra arası mesafe: 45-70 cm, sıra üzeri mesafe 24-28 cm
Türkiye’de Syngenta, Pioneer, LG gibi markaların tohumlarını Tarfin uygulaması üzerinden karşılaştırabilirsiniz.
Ayçiçek Tarımı Nerede Yapılır?
Türkiye’de yaklaşık 60 tür ayçiçeği üretiliyor:
Yağlık ayçiçeği: Trakya, Marmara
Çerezlik ayçiçeği: İç Anadolu, Doğu Anadolu
Konya: Hem yağlık hem çerezlik ayçiçeği
İdeal yağış: Yıllık 700-800 mm, yetişme evresinde 350-400 mm
Toprak sıcaklığı: Çimlenme için 8-10 °C, yetişme evresinde 15-25 °C
Soğuk dayanıklılığı: Yapraklandıktan sonra -5 °C’ye kadar
Tarım malzemeleri ve tohum markaları için: Köyden Haber - Tarım Ürünleri
Ayçiçeği Üretimi Yaparken Nelere Dikkat Edilmeli?
Ekim nöbeti: Çukurova’da buğday ile dönüşümlü ekim
Tohum seçimi: Sertifikalı, temiz ve yüksek çimlenme oranlı
Hastalıklara karşı önlem: Parazite dayanıklı tohum, İMİ grubu kimyasal mücadele
Tohum saklama: Geçen yıl kalan tohum kuru ve serin ortamda muhafaza edilmeli
Ekim zamanı: Ege/Akdeniz/Güneydoğu → Mart; Marmara/Orta Anadolu/Karadeniz → Nisan; Doğu Anadolu → Mayıs
Organik üretim: Topraktaki organik madde korunmalı
Eğimli araziler: Eğime dik ekim yapılmalı
Sulama kontrolü: Suyun kök derinliğine ulaşması sağlanmalı
Ayçiçeği Ne Zaman Sulanır ve Bakımı Nasıl Yapılır?
Çıkış sulaması: Tohum çimlendikten sonra toprağın nemine göre yapılır
Gelişme döneminde: Toprakta faydalı su azaldığında 15-20 gün arayla 2-3 kez sulama
Tabla oluşumu ve çiçeklenme: 40-50 cm boyunda 3 kez sulama
Toplam büyüme süresi: Ekimden 90-130 gün sonra hasat
Ayçiçeği kuraklığa dayanıklı olsa da yeterli su ile verim %100’e kadar artabiliyor.
Sulama ve tarım destekleri için: Köyden Haber - Tarım Rehberi
Ayçiçeği hangi topraklarda yetişir?
Organik maddece zengin, alüvyal ve pH 6.0-7.2 arası topraklar.
Ayçiçeği ekimi ne zaman yapılır?
Ege, Akdeniz, Güneydoğu → Mart; Marmara, Orta Anadolu, Karadeniz → Nisan; Doğu Anadolu → Mayıs.
Ayçiçeği kaç gün sonra hasat edilir?
Ekimden 90-130 gün sonra.
Ayçiçeği tohumları nasıl ekilir?
Dekara 500 gr-600 gr tohum, 3-4 cm derinliğe, sıra arası 45-70 cm.
Ayçiçeği sulaması ne zaman yapılır?
40-50 cm boyunda tabla oluşumu ve çiçeklenme döneminde 3 kez sulama.
Hangi bölgelerde ayçiçeği yetişir?
Trakya ve Marmara → yağlık, İç/Doğu Anadolu → çerezlik, Konya → her iki tip.
Ayçiçeği hangi sıcaklıklarda yetişir?
Çimlenme 8-10 °C, yetişme 15-25 °C, yapraklandıktan sonra -5 °C’ye dayanıklı.
Ayçiçeği üretiminde tohum seçimi neden önemli?
Verim ve hastalık direnci için sertifikalı, temiz ve güçlü çimlenen tohum kullanılması gerekir.
Ayçiçeği hangi bitkilerle ekim nöbetine sokulur?
Buğday, arpa, çavdar, patates, mısır ve yerfıstığı ile.
Ayçiçeği için ideal yağış miktarı nedir?
Yıllık 700-800 mm, yetişme döneminde 350-400 mm.
