Batı Karadeniz'in ve tescilli hububat ambarlarının en önemli tarım merkezlerinden biri olan Bolu’da, buğday tarlalarını yakından ilgilendiren çok kritik bir biyolojik risk uyarısı yapıldı. Bahar aylarının son döneminde tescilli olarak artış gösteren lokal ve yoğun yağışlar, ardından gelen ani sıcaklık değişimleri ve yüksek nispi nem, hububat tarımının en tehlikeli mantarsal (fungal) hastalıklarından birini tetikledi.
Bolu İl Tarım ve Orman Müdürlüğü gıda ve tarım uzmanları tarafından 24 Mayıs 2026 tarihinde tescillenen resmi duyuruya göre; il genelindeki ekili alanlarda Buğdayda Sarı Pas Hastalığı ($Puccinia\ striiformis$) tescilli risk faktörünün en üst seviyeye ulaştığı bildirildi. İşte Bolulu buğday üreticilerimizi, un sanayicilerimizi ve cefakar çiftçilerimizi yakından ilgilendiren sarı pas uyarısının tüm detayları, belirtileri ve tescilli yasal teknik mücadele rehberi!
Buğdayda Sarı Pas Hastalığı Nedir?
Sarı pas, buğdayın yapraklarında, sapında ve bazen de başak tescil aksamında püstüller (kabarcıklar) oluşturan, rüzgar yardımıyla kilometrelerce uzağa tescilli olarak yayılabilen çok yıkıcı bir mantar hastalığıdır.
Halk arasında "kınacık" veya "çizgi pası" olarak da tescil edilen bu hastalık, yaprak yüzeyinde tescilli sarı renkli, birbirine paralel kesikli çizgiler halinde dizilmiş noktalar şeklinde tescillenir. Mantar sporları yaprağın gözeneklerini tıkayarak bitkinin tescilli fotosentez yapmasını engeller, buğdayı tescilsiz kurutur ve tescilli dane dolumunu durdurarak %50'yi aşan doğrudan rekolte kayıplarına yol açar.
Yağışlar Pas Hastalığını Nasıl Tetikledi? (Biyolojik Risk Analizi)
Sarı pas mantarının tescilli olarak aktifleşmesi ve tarlada tescilsiz bir epidemi (salgın) tanzim etmesi için en ideal ortam $+10^\circ\text{C}$ ila $+15^\circ\text{C}$ arasındaki sıcaklıklar ve %80'in üzerindeki yüksek nemdir. Bolu’da mayıs ayı boyunca tescillenen aralıksız yağışlar, yaprak yüzeyinde uzun süre tescilli su damlacıkları bırakmıştır. Yağışların hemen ardından gelen tescilli ılık hava dalgası, mantar sporlarının çimlenerek yaprak dokusuna tescilli nüfuz etmesine en mükemmel ortamı hazırlamıştır. uzmanlar, özellikle tescilli hassas ekmeklik buğday çeşitlerinde ve taban arazilerde hastalığın tescilli bir hızla yayılabileceğini vurguluyor.
Sarı Pas ile Teknik ve Kimyasal Mücadele Basamakları
Hastalığın tarlaya tamamen tescilli olarak yerleşmesini ve başak dönemine sıçramasını engellemek adına çiftçilerimizin şu yasal ve teknik adımları izlemesi şarttır:
1.1. Tarlaların Günlük Olarak İncelenmesi:Saha Gözlemi.Üreticilerimiz, buğday tarlalarının tescilli alt ve orta yapraklarını dikkatlice kontrol etmelidir. Alt yapraklarda ilk tescilli sarı çizgi çizgileri ve parmakla dokunulduğunda ele bulaşan sarı toz (spor) tescil edildiği an alarm durumuna geçilmelidir.2.2. B-Reçete ile Doğru Fungasit Seçimi:Elektronik Reçete.Zirai ilaç uygulaması yapmadan önce mutlaka Bolu İl/İlçe Tarım Müdürlüğü uzmanlarına veya yetkili ziraat mühendislerine başvurarak Bakanlığın yeni tescilli B-Reçete sistemi üzerinden doğru etken maddeli tescilli fungasitleri (mantar ilacı) yazdırın ve karekodlu olarak BKÜ bayilerinden temin edin.3.3. Zamanında ve Doğru Dozda İlaçlama:Mekanize Müdahale.Hastalık belirtileri tescil edilir edilmez, havanın rüzgarsız ve tescilli yağışsız olduğu saatlerde (sabah veya akşam serinliği) ilaçlama başlatılmalıdır. İlaçlama esnasında buğdayın tüm yeşil aksamının tescilli olarak ıslanmasına dikkat edilmelidir. Eğer yağışlar tescilli olarak devam ederse, ilacın tescilli koruma süresine göre (15-20 gün sonra) ikinci bir tescilli müdahale yapılmalıdır.
Bolu İl Tarım ve Orman Müdürlüğü İletişim Bilgileri
Üreticilerimiz, arazilerindeki tescilli pas şüpheleri, en etkili triazol veya strobilurin grubu fungasit dozajları hakkında detaylı yasal tüzük bilgisi almak veya teknik yardım talep etmek için kuruma doğrudan şu kanallardan ulaşabilirler:
Adres: Karamanlı Mahallesi, Mazhar Mürtezaoğlu Caddesi, No:4/1 Merkez - BOLU
Telefon: 0374 215 11 35 / 215 51 86 / 215 13 00
Faks: 0374 217 69 04
E-Posta: [email protected]
KEP Adresi: [email protected]
Bolu genelindeki hububat tescil kalitesini üst seviyede tutmak, ekmeklik ve makarnalık buğdaylarımızda tescilli randıman kaybı yaşamamak adına tüm üreticilerimizin ilan edilen bu tarımsal uyarıya tam tescilli uyum sağlamasını önemle rica ederiz. Tüm üreticilerimize, tarım işçilerimize ve çiftçilerimize hastalıktan uzak, kazasız, belasız ve tescilli bol bereketli bir hasat sezonu dileriz. Kurban Bayramınız şimdiden mübarek olsun.
Haber Merkezi / koydenhaber
#bolutarım #buğdaydasarıpas #yağışlarsonrasırisk #kınacıkhastalığı #pucciniastriiformis #hububattarımı #çiftçihaberleri #tarımvehayvancılık #boluiltarım #ziraiilaçlama #breçetetarım #buğdayhastalıkları
