Tarih: 19 Ağustos 2025
️ Yazar: KoydenHaber Tarım Editörü
⏱️ Okuma Süresi: 15 Dakika
Güncelleme: 19 Ağustos 2025, 17:45
Buğday bitkisinin özellikleri ve sınıflandırılması
Buğday (Triticum spp.), Poaceae ailesine ait bir tahıl bitkisidir ve kendi kendine döllenir. Başak şeklinde çiçekler içinde tohum taşır. Taneler; iri-uzun veya ufak-yuvarlak, beyaz, sarı, kehribar veya esmer renklerde olabilir.
Buğday türleri
Makarnalık (Triticum durum)
Ekmeklik (Triticum vulgare)
Bisküvilik (Triticum compactum)
Ayrıca buğday; yazlık ve kışlık ekim dönemlerine göre sınıflandırılır. Ticari olarak ise tanelerinin sertliği ve rengine göre farklılık gösterir.
Daha fazla buğday bilgisi için Köyden Haber sayfasını ziyaret edebilirsiniz.
Buğday yetiştirme koşulları
İdeal sıcaklık ve nem: İlk gelişimde 5-10°C, %60 nem; sapa kalkma döneminde 10-15°C, %66 nem
Işık: Başaklanma döneminde bol ışık kaliteyi artırır
Toprak özellikleri: Derin, killi-tınlı, %25-30 su tutma kapasitesi, 500-600 mm yağış
Tür seçimi: Makarnalık türler ideal koşullarda, ekmeklik türler orta düzey koşullarda
Buğday yetiştirme teknikleri
Ekim nöbeti: Toprağın verim kaybını önler ve hastalıkları azaltır
Kuru koşullarda: Mercimek ve arpa ile dönüşümlü ekim
Sulu koşullarda: Pamuk, sebze, yem bitkileri, yer fıstığı, susam, mısır, ayçiçeği ile dönüşümlü
Gübreleme, sulama ve bakım
Gübreleme: Ekimde azotlu gübrenin yarısı ve fosforlu gübrenin tümü; kardeşlenme başlangıcında azotun diğer yarısı
Sulama: Nem düşükse, toprağın 90 cm derinliğine ulaşacak şekilde
Bakım: Kardeşlenme sonu veya sapa kalkmadan önce bitki ilaçları uygulanmalı
H2: buğday hastalıkları ve mücadele yöntemleri
Kök ve Kök Boğazı Çürüklüğü (Fusarium spp.)
Nedenleri: Hastalıklı bitki kalıntıları, aşırı azot
Belirtiler: Kök ve kök boğazında çürüme, erken sararma, başaksızlık
Mücadele: Lamardor New* (100 kg tohum başına 50 ml)
Rastık (Ustilago Nuda Tritici)
Başakta çiçek organları siyah spor kümeleri ile değişir
Mücadele: Lamardor New*
Septorya (Septoria Tritici)
Yaprakta lekeler, bitkinin kuruması
Mücadele: Lamardor New* ile homojen kaplama
Sürme (Tilletia Foetida, Tilletia Caries)
Buğday tanelerinde kötü kokulu sporlar, boy kısalması
Mücadele: Lamardor New*
Buğdaya zarar veren yabancı otlar ve mücadele
Tilki Kuyruğu (Alopecurus Myosuroides)
Tek yıllık, 60-140 cm, hızlı çoğalır
Mücadele: Kelt WG 85*
İnce Delice (Lolium Rigidum)
15-60 cm, uzun başaklı, yatık görünüm
Mücadele: Kelt WG 85*
Çayır Salkım Otu (Poa Pratensis)
10-40 cm, sık çim örtüsü
Mücadele: Kelt WG 85*
Diğer yabancı otlar
Tarla Köpek Papatyası, Dilkanatan, Ballıbaba, Hakiki Papatya, Gelincik, Bülbül Otu, Yavşan Otu, Kısır Yabani Yulaf
Mücadele: Kelt WG 85* uygun doz ve dönemde uygulanmalı
Buğday hasat ve toplama süreci
Hasat zamanı: Taneler %13,5 nem, bitki tamamen sarardığında
Hasat yöntemi: Biçerdöver, erken veya geç hasat verim kaybına neden olur
Depolama: Taneler sertleştikten sonra toprak ve bitki artıklarından temizlenmeli
Buğday hangi aileye aittir?
Poaceae (Buğdaygiller).
Buğday türleri nelerdir?
Makarnalık, ekmeklik, bisküvilik.
Buğday için ideal sıcaklık nedir?
5-15°C, gelişim evresine göre değişir.
Buğday toprağı hangi özelliklerde olmalı?
Derin, killi-tınlı, %25-30 su tutma kapasitesi.
Buğdayda kök çürüklüğü nasıl önlenir?
Lamardor New* kullanımı ve sağlıklı tohum seçimi.
Rastık hastalığı nedir?
Başakta çiçek yerine siyah spor oluşması.
Yabancı otlarla mücadelede hangi ilaç kullanılır?
Kelt WG 85* uygun dozda.
Hasat zamanı nasıl anlaşılır?
Taneler %13,5 nem ve bitki tamamen sarardığında.
Buğday sulaması nasıl yapılır?
Toprağın 90 cm derinliğine ulaşacak şekilde.
Septorya hastalığı nasıl kontrol edilir?
Lamardor New* ile homojen ilaçlama yapılır.
Sonuç ve öneriler
Buğday hastalık ve yabancı otları, verimi doğrudan etkiler
Kültürel ve kimyasal yöntemlerle Fusarium, Rastık, Septorya ve Sürme kontrol edilebilir
Sulama, gübreleme ve ilaçlama düzenli yapılmalı
