Buğdaydaki en önemli girdi maliyetleri bilimsel makalede

Buğday üretiminin maliyet yapısına bakıldığında en önemli girdi maliyet kalemlerinin gübre ve mazot olduğu bilimsel olarak da kanıtlandı. 

Yapılan bir akademik makalede Buğdayın; un, makarna, bisküvi sanayilerinin girdisi olması nedeniyle buğday talebi sürekli artış eğiliminde olduğu kaydedildi.

. Türkiye’nin net buğday ithalatçısı olmasının temelinde bu olgunun  yattığı vurgulandı.

Makalede elde edilen diğer sonuçlar ise.ç

"buğdayın talep esnekliğinin düşük olması nedeniyle buğday fiyatları genel olarak arz tarafından belirlenmektedir. Buğday arzı ise; iklim koşulları, mazot ve gübre fiyatları, uygulanan iktisadi politikalar, destekler gibi değişkenler tarafından belirlenmektedir. Bu bağlamda buğday üretiminin arttırılması için bu değişkenler üzerinden uygulanacak iktisadi politikalar önem arz etmektedir.

2020 yılı üretimi 20.500.000 ton iken 2025 yılında üretimin 22.141.090 ton olacağı tahmin edilmiştir. Bu tahminin dünyadaki genel eğilimle uyumlu olduğu görülmektedir. Literatürdeki çalışmalarda da son yirmi yılda buğday veriminin çok fazla artmadığı ve bu nedenle gelecekte de fazla üretim artışı yaşanmayacağı tahmin edilmektedir. Ayrıca nüfus artışı nedeniyle kişi başına buğday üretiminin azalması nedeniyle, gelecekte buğday ihtiyacının karşılanmasının zorlaşacağı öngörülmektedir. Bu çerçevede bu çalışmada kullanılan modelin bu görüşleri nicel bakımdan doğruladığı ifade edilebilir."

TMO ALIMI VE DESTEKLER

Çalıimada bazı çözüm önerilerine de yer verilerek şöyle deniliyor.

"TMO alımlarının arttırılarak buğday üretiminin özendirilmesi, arz artışında önemli bir etken olarak değerlendirilebilir. Buğday talebinin arzından yüksek olması nedeniyle TMO tarafından alınan buğdayın satışında sorun yaşanmayacaktır. Bu açıdan TMO alımlarının arttırılması, uygulanabilir bir politika olarak öne çıkmaktadır. Buğday üretim maliyet yapısı incelendiğinde gübre ve mazot noktasında verilen desteklerin arttırılmasının da buğday üretimini arttıracağı öngörülebilir. Ayrıca mazot fiyatlarının döviz kuruna karşı duyarlı olması ve ithal gübre kullanımı, buğday üretiminin döviz kırılganlığını arttırmaktadır. Bu bağlamda uygulanan mazot desteğinin, ekim dönemlerinde mazot fiyatlarının sabitlenmesi şeklinde genişletilmesi de maliyetleri düşüreceğinden buğday arzı üzerinde pozitif bir etki yaratacağı söylenebilir. Gübre konusunda da mevcut desteğin arttırılması ve yerli gübre üretiminin teşvik edilmesi, döviz kırılganlığını düşüreceğinden üretimi arttırıcı etki sağlayacaktır. "

kaynak

Araştırma Makalesi / Research Article Gönderilme Tarihi: 13 Ağustos 2021; Revize Edilmiş Hali: 20 Ekim 2021; Kabul Tarihi: 2 Kasım 2021 TÜRKİYE’DE BUĞDAY ÜRETİM SEKTÖRÜNÜN YAPISI VE ARIMA MODELİ İLE ÜRETİM TAHMİNİ Atilla AYDIN