Türkiye genelinde çevre kirliliğinin önlenmesi, döngüsel ekonominin güçlendirilmesi ve plastik atıkların kaynağında ayrıştırılarak ekonomiye kazandırılması adına tarihi bir adım atılıyor.
Gelişmiş ülkelerin geri dönüşüm modellerine uyum sağlama hedefi doğrultusunda önceki yıllarda teknik altyapı yetersizlikleri nedeniyle pek çok kez ertelenen "Depozitosu Olan Ambalajlar" (DOA) uygulaması, 1 Temmuz 2026 tarihi itibarıyla ülke genelinde resmen hayata geçiyor. Sürdürülebilir çevre politikalarının en önemli sacayağı olan bu sistem kapsamında, vatandaşlar iade ettikleri her bir ambalaj (pet şişe, cam, alüminyum) karşılığında 1 TL teşvik bedeli alabilecek. Çevre kadar sanayiye de hammadde güvencesi sağlayacak olan yeni döneme, plastik sektörü sanayicilerinden de tam destek geldi.
HABER MERKEZİ - Doğada yüzyıllarca yok olmayan ve çevre ekosistemine kalıcı zararlar veren plastik ile diğer ambalaj atıklarının geri dönüştürülmesi, modern dünyada bir sanayi zorunluluğu haline gelmiştir. Depozito Yönetim Sistemi’nin (DYS) devreye alınmasıyla birlikte, hem sokaklardaki atık yükü hafifleyecek hem de ithal hurda plastik ham maddesine olan bağımlılık minimuma indirilecek. Türkiye genelindeki büyük zincir marketler, akaryakıt istasyonları ve belediyelerin belirlediği stratejik noktalara kurulacak olan iade otomatları, vatandaşların atık yönetimine interaktif bir şekilde katılmasını sağlayacak. Sektörün çatı kuruluşları, bu hamlenin Türk sanayisinin yeşil dönüşüm vizyonuna büyük ivme kazandıracağını savunuyor.
Plastik Sanayicilerinden Depozito Seferberliğine Tam Destek
Geçmiş yıllarda (2022 ve 2023) altyapı hazırlıklarının tamamlanması amacıyla iki kez ertelenen dev projeye, üretici kanadından güçlü bir yeşil ışık yakıldı. Yeni uygulama hakkında stratejik değerlendirmelerde bulunan Ege Plastik Sanayicileri Derneği (EGEPLASDER) Yönetim Kurulu Başkanı ve Plastik Sanayicileri Federasyonu (PLASFED) Başkan Yardımcısı Şener Gençer; Türk plastik sektörü olarak bu gecikmeli fakat hayati kararın arkasında durduklarını belirtti.
Başkan Şener Gençer, sistemin sanayi ekosistemine olan olumlu yansımalarını şu sözlerle özetledi:
"Depozito Yönetim Sistemi'nin devreye alınması, sanayimizin kaliteli ve temiz geri dönüştürülmüş ham maddeye erişimi açısından devrim niteliğinde bir adımdır. Kaynağında doğru ayrıştırılan atıklar, endüstriyel üretim kalitemizi artırırken karbon ayak izimizi azaltacak. 2022 ve 2023 yıllarında ertelenen bu uygulamanın 1 Temmuz itibarıyla başlayacak olmasını Türk plastik sektörü olarak tam güçle destekliyoruz."
Ambalaj İade Süreci Nasıl İşleyecek?
1 Temmuz 2026'dan itibaren vatandaşların günlük hayatının bir parçası haline gelecek olan Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) sisteminin işleyiş mekanizması şu şekilde kurgulandı:
Özel Barkod Sistemi: Sisteme dahil olan içecek ambalajlarının (su, gazlı içecekler, meyve suları vb.) üzerinde özel "Depozitoludur" ibaresi ve akıllı barkodlar yer alacak.
İade Noktaları ve Otomatlar: Vatandaşlar tükettikleri bu ambalajları ezmeden, barkodları okunacak şekilde merkezi noktalara yerleştirilen Depozito İade Makinelerine (otomatlara) atacak.
Anında 1 TL Teşvik: Otomattan başarıyla geçen her bir ambalaj için vatandaşa 1 TL teşvik bedeli ödenecek. Bu bedel dijital cüzdanlara, alışveriş kuponlarına veya kartlara anında bakiye olarak yüklenebilecek.
Depozito Yönetim Sistemi (DYS) Hakkında Merak Edilen 5 Soru ve Kısa Cevaplar
1. Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) uygulaması Türkiye'de ne zaman başlayacak?
Cevap: Önceki yıllarda birkaç kez ertelenen depozito uygulaması, 1 Temmuz 2026 tarihi itibarıyla tüm Türkiye genelinde resmen ve zorunlu olarak başlayacaktır.
2. İade edilen her ambalaj için vatandaşlar ne kadar teşvik bedeli alacak?
Cevap: Depozito Yönetim Sistemi kapsamında, sisteme uygun olarak iade edilen her bir ambalaj (plastik şişe, cam şişe, metal kutu vb.) karşılığında vatandaşlara 1 TL teşvik ödemesi yapılacaktır.
3. Ambalaj geri dönüşüm sistemine plastik sanayicileri (EGEPLASDER ve PLASFED) nasıl bakıyor?
Cevap: Sektörün önde gelen temsilcilerinden EGEPLASDER Başkanı ve PLASFED Başkan Yardımcısı Şener Gençer, 2022 ve 2023 yıllarında iki kez ertelenen bu uygulamayı Türk plastik sektörü olarak tam güçle desteklediklerini ve sanayiye temiz ham madde sağlayacağını belirtmiştir.
4. İade edilecek ambalajlarda hangi şartlar aranacaktır?
Cevap: İade edilecek ambalajların üzerindeki depozito barkodunun hasar görmemiş olması ve otomatların algılayabilmesi için şişelerin kırılmamış ya da tamamen ezilmemiş olması gerekmektedir.
5. Depozito sisteminin Türkiye ekonomisine ve çevreye temel katkısı ne olacak?
Cevap: Sistem, sokaklardaki ve doğadaki çöp miktarını azaltarak çevre kirliliğini önleyecek. Ekonomik olarak ise çöpe giden milyonlarca liralık ambalajın sanayide yerli ham madde olarak kullanılmasını sağlayarak, Türkiye'nin yurt dışından hurda plastik ithal etme zorunluluğunu ciddi oranda azaltacaktır.
Türkiye genelindeki tüm çevre mevzuatlarını, sıfır atık projelerini, tarım-hayvancılık dünyasındaki plastik ambalaj ve zirai ilaç kutularının güvenli imha/geri dönüşüm takvimlerini yakından takip etmek için Köyden Haber portalını ziyaret edebilir, her alandaki sıcak ve nitelikli gelişmelerden anında haberdar olabilirsiniz.
Yazar: Haber Merkezi
#TarımHaberleri #DepozitoSistemi #GeriDönüşüm1Temmuz #Ambalajİadesi #1TLDepozito #EGEPLASDER #ŞenerGençer #SıfırAtıkProjesi #DöngüselEkonomi #KöydenHaber
