Göztepe–Fenerbahçe'de "su atma" tartışması: Archie Brown'un Janderson'a 3 kez su fırlatması kural gereği ne demek—sarı mı, kırmızı mı?

17 Ağustos 2025 | 3 dk okuma | Yazar: Erkan Turan

Bir oyuncunun elindeki pet şişeden suyu rakibe bilerek fırlatması, IFAB Oyun Kuralları’nda “sportmenliğe aykırı hareket” veya “hakaret/ aşağılayıcı eylem” kapsamına girer; hakem yorumuna göre en az sarı kart (uyarı)dır, tekrarlı/provokatif ise kırmızı kart da çıkabilir. Oyun içiyse genellikle endirekt serbest vuruşla başlar; hakem olayı şiddet/kaba saldırı olarak görürse ihraç (kırmızı) ve sonrasında TFF Disiplin Talimatı uyarınca maç cezası gündeme gelir. (theifab.com, Türkiye Futbol Federasyonu)

---

Kuralın temeli (özet)

• IFAB – Kural 12: “Hakaret, aşağılayıcı/ saldırgan dil veya eylem” kırmızı kart; sportmenliğe aykırı hareket sarı karttır. Fiziksel temas içermeyen bu tip ihlallerde oyun endirekt serbest vuruş ile başlar. (theifab.com)

• Şiddetli hareket (violent conduct): Fiziksel veya agresif davranış (ör. vurma, tükürme) kırmızı karttır. Su atmak “eşya fırlatma” değildir (şişenin kendisi atılmıyor), bu yüzden normalde “şiddetli hareket” yerine USB/OIA ekseninde değerlendirilir; ancak yüze/ göze yönelik, ısrarcı ve provoke edici olursa hakem kırmızı yorumlayabilir. (theifab.com)

• TFF Disiplin Talimatı: Hakem kırmızı kart gösterirse PFDK, eylemi “kural dışı hareket/şiddetli hareket” (3–6 maç) ya da “saldırı” (5–10 maç) bandında değerlendirebilir. Tükürme ise açıkça ayrı ve daha ağır bir göndermedir. (Türkiye Futbol Federasyonu)

---

Bu özel pozisyona uygulayalım

Senaryo: Archie Brown’un, Janderson’u tahrik etmek amacıyla aynı pozisyon içinde 3 kez şişedeki suyu rakibine fırlatması.

• Hakemin minimumu (yüksek olasılık): Sarı kart (sportmenliğe aykırı hareket) + oyun endirekt serbest vuruşla devam. Gerekçe: Rakibi kasti olarak rahatsız etme/ tahrik edici eylem. (theifab.com)

• Kırmızı ihtimali (makul gerekçeyle): Eylem yüze/ göze yönelikse, tekrarlı ve provokatif olduğu açıkça görülüyorsa veya kavga/kalabalıklaşma tetikliyorsa, hakem “saldırgan/aşağılayıcı eylem” kapsamında doğrudan kırmızı gösterebilir. VAR, “potansiyel kırmızı kart” için hakemi sahada incelemeye çağırabilir. (theifab.com)

• “Oyna devam” senaryosu: Genelde uygun değil. Ancak su istem dışı olarak sıçradıysa ve etki–niyet yoksa hakem sözlü uyarıyla oyunu sürdürebilir; bu ender bir istisnadır. (IFAB, “trifling”/önemsiz hallerde oyunu durdurmama hakkı tanır; takdir hakemi.) (www.thefa.com)

Restart (oyun nasıl başlar?): Hakem kart gösterip oyunu su atma nedeniyle durdurduysa—temas içermeyen bu tür ihlallerde—endirekt serbest vuruş. Eğer olay, hakemin şiddetli hareket/ darbe olarak değerlendireceği bir sınıra taşınırsa (ör. şişeyi atmak gibi), o zaman direkt serbest vuruş/penaltı gündeme gelebilir; ama suyu fırlatma tipik olarak buna girmez. (theifab.com, www.thefa.com)

---

Son söz

Göztepe–Fenerbahçe maçındaki iddia edilen “şişedeki suyu rakibe atma” eylemi, niyet ve tekrar nedeniyle en az sarı kartı hak eden bir sportmenlik dışı hareket görüntüsü verir; hakem/VAR kırmızı da çıkarabilir. Nihai yaptırım, hakem ve temsilci raporlarına göre PFDK tarafından belirlenir. (theifab.com, Türkiye Futbol Federasyonu)

Not: “Tükürme” ile aynı değildir; tükürme IFAB ve TFF’de kesin ihraç ve ayrıca maç cezası gerektirir. (theifab.com, Türkiye Futbol Federasyonu)