Tarih: 23 Eylül 2025
Okuma Süresi: 8 Dakika
Yazar: Editör
Güncelleme: 23 Eylül 2025
Hipokalsemi, yani halk arasında bilinen adıyla süt humması, doğum sonrası sığırlarda ortaya çıkan ve metabolik dengeyi bozarak ciddi sağlık sorunlarına yol açabilen bir hastalıktır. Süt verimi yüksek inekler, yaşlı ve fazla doğum yapmış inekler özellikle risk altındadır.
Daha fazla hayvancılık ve çiftlik sağlığı haberleri için Köyden Haber sitesini ziyaret edebilirsiniz.
Hipokalsemi - süt humması Nedir?
Tanım: Doğum sonrası süt üretimi sırasında kalsiyum eksikliği nedeniyle gelişen metabolik hastalık.
Başlama zamanı: Genellikle doğum sonrası 6-48 saat içinde.
Riskli gruplar: Süt verimi yüksek, yaşlı ve çok doğum yapmış inekler.
Özellik: Klinik veya subklinik olarak ortaya çıkabilir; subklinik vakalar başka hastalıkları tetikleyebilir.
Neden olur?
Laktasyon ile kalsiyum hızlıca süt yoluyla atılır.
Bağırsak emilimi ve kemik mobilizasyonu yetersiz kaldığında hipokalsemi meydana gelir.
Parathormon aktivasyonu ile kemiklerden kalsiyum mobilizasyonu başlar.
Hipokalsemi - Süt Humması Belirtileri Nelerdir?
Klinik ve subklinik olarak ikiye ayrılır:
Klinik Belirtiler:
Baş ve ayaklarda titreme
Sallanarak yürüme
Ayakta durmada zorluk
Gözlerde sabit bakış
Soğuk bacak ve kulaklar
Kabızlık
Düşük veya hızlı kalp atışı
Düşük vücut sıcaklığı
Şişkinlik
Sürekli uzanma arzusu
Subklinik Belirtiler:
Kandaki kalsiyum düzeyi 7.5 mg/dl altında
Sindirim hareketlerinde yavaşlama
Kuru madde tüketiminde azalma
Ketozis riski
Uterus kaslarının kasılmasında sorun, güç doğum riski
Bağışıklık sisteminin baskılanması
İstatistikler:
Süt sığırlarının yarısında subklinik hipokalsemi görülüyor.
%75’i doğum sonrası 24 saat içinde, %12’si 24-48 saat içinde, %6’sı doğum anında belirtiler gösteriyor.
Hipokalsemi - Süt Humması Nasıl Tedavi Edilir?
Hayvanları strese sokmadan müdahale
Ağızdan kalsiyum takviyesi
Buzağılama günü ve sırasında derialtı kalsiyum uygulaması
12 saat sonra ağız yoluyla kalsiyum verilmesi
Serum uygulaması (magnesium, fosfor ve dekstroz içeren kombine çözeltiler)
Yumuşak altlık kullanarak yatma kaynaklı yaraların önlenmesi
Tedaviye hemen başlanmalı; kalsiyum atımını engellemek için sağım 24 saat engellenmeli
Soğuğa maruz kalmaması için barınağa alınması
Not: Damar yolu ile enjeksiyon sadece veteriner hekimler tarafından yapılmalıdır. Yanlış müdahale ani ölüme yol açabilir.
Hipokalsemiden Korunma Yöntemleri
Yaş faktörü: 5-6 yaş sonrası süt humması riski artar.
Beslenme: Doğumdan 2 hafta önce doğru yem seçimi, kalsiyum emilimini etkileyen besinleri dengeli verme.
Anyonik tuzlar: Hafif metabolik asidoz sağlayarak parathormonu aktif tutmak için rasyona amonyum klorür eklenebilir.
Vitamin D3: Doğumdan 5-7 gün önce yüksek doz uygulanabilir; doz uzman kontrolünde olmalı.
Sağım yönetimi: Doğum sonrası memelerin tamamen boşaltılmaması, riski hayvanların yalnızca yavruya yetecek kadar süt alması.
Potasyum yönetimi: Kaba yem yetiştiriciliğinde potasyumlu gübre kullanımından kaçınmak, rasyon potasyumunu düşürmek.
Hipokalsemi nedir?
️ Doğum sonrası ineklerde görülen kalsiyum eksikliği hastalığıdır.
Süt humması hangi ineklerde görülür?
️ Süt verimi yüksek, yaşlı ve çok doğum yapmış ineklerde sık görülür.
Belirtileri nelerdir?
️ Titreme, ayakta duramama, sabit bakış, düşük vücut sıcaklığı ve sindirim sorunları.
Kandaki kalsiyum seviyeleri nasıl olur?
️ Klinik vakalarda <4 mg/dl, subklinik vakalarda <7.5 mg/dl.
Hipokalsemi ne zaman başlar?
️ Genellikle doğum sonrası 6-48 saat içinde.
Tedavisi nasıl yapılır?
️ Kalsiyum takviyesi, serum uygulaması, yumuşak altlık ve barınak önlemleri.
Damar yoluyla enjeksiyon kim yapar?
️ Sadece veteriner hekimler.
Hipokalsemiden nasıl korunulur?
️ Doğum öncesi doğru beslenme, vitamin D3 uygulaması, anyonik tuzlar ve sağım yönetimi.
Subklinik hipokalsemi riskleri nelerdir?
️ Sindirim yavaşlaması, ketozis, güç doğum ve bağışıklık baskılanması.
Süt humması ölümcül müdür?
️ Tedavi edilmezse ölüm riski vardır; doğru tedavi ile birkaç saat içinde iyileşebilir.
