Tarih: 20.09.2025
Okuma Süresi: 9 Dakika
Yazar: Editör
Güncelleme: 20.09.2025
Hıyar yetiştiriciliği, ülkemizde Ege, Marmara ve Akdeniz bölgelerinde yoğun olarak yapılan en önemli sebze üretim faaliyetlerinden biridir. Hıyar bitkisi, hem sofralık hem de turşuluk çeşitleriyle tarımsal üretimde büyük yer tutar. Peki hıyar nasıl yetiştirilir, hangi topraklarda daha verimli olur, hangi hastalıklara karşı dikkat edilmelidir? İşte detaylı rehber:
Hıyar Yetiştiriciliği için İklim ve Toprak Şartları Nelerdir?
Hıyar ılık iklim bitkisidir. Aşırı sıcak ve soğuktan hoşlanmaz.
Tohum çimlenmesi için 11-18 derece sıcaklık idealdir.
Bitkinin sağlıklı gelişimi için 25-28 derece sıcaklık aralığı gerekir.
Toprak isteği açısından en uygun ortam, organik maddece zengin, su tutma kapasitesi yüksek, tuzsuz ve kireçsiz topraklardır.
Toprak pH değeri 5.5 – 5.8 aralığında olmalıdır.
Hıyar Çeşitleri Nelerdir?
Hıyar bitkisi, kullanım alanlarına göre iki ana gruba ayrılır:
Sofralık Hıyar Çeşitleri
Serada yetiştirilen: Bittex, Orion, Melior
Tarlada yetiştirilen: Colorado, Çengelköy, Stays Green, Langa
Turşuluk Hıyar Çeşitleri
Serada yetiştirilen: Argus, Hokus, Nimbus
Tarlada yetiştirilen: Kornişon, Rus hıyarı, Belair, Belmonte
Sofralık çeşitler iri ve uzun olurken, turşuluk hıyarlar küçük ve sert yapılıdır.
Hıyar Yetiştiriciliğinde Toprak Nasıl Hazırlanır?
Kışın derin sürüm, ilkbaharda ise yüzlek sürüm yapılmalıdır.
Dekar başına 3-6 ton yanmış çiftlik gübresi kullanılmalıdır.
Toprak analizi yaptırılarak eksik makro ve mikro besinler belirlenmelidir.
Ekim öncesi karık açma ve düzeltme işlemleri yapılmalıdır.
Hıyar Ekim Teknikleri Nelerdir?
Tek Sıralı Ekim
Özellikle rüzgarlı alanlarda tercih edilir.
2-3 cm derinliğe 3-4 adet tohum bırakılır.
100 x 50 x 50 cm sistem uygulanır.
Çift Sıralı Ekim
Rüzgarsız alanlarda tercih edilir.
65-75 cm sıra arası, 30-50 cm sıra üzeri mesafe ile ekim yapılır.
Fide Dikimi
Tek sıra için 50-60 cm masura genişliği, çift sıra için 80-120 cm genişlik korunur.
Damlama sulama ile fide kayıpları önlenir.
Hıyar Hastalıkları ve Zararlıları Nelerdir?
En sık rastlanan hıyar hastalıkları:
Külleme
Mildiyö
Antraknoz
Yaprak lekesi
Solgunluk ve kök çürüklüğü
En sık görülen zararlılar:
Beyaz sinek
Kırmızı örümcek
Nematodlar
Danaburnu böceği
Mücadelede ilaçlama, yabancı ot temizliği ve doğru sulama teknikleri büyük önem taşır.
Hıyar Yetiştiriciliğinde Sulama Nasıl Yapılır?
Az ve sık sulama yapılmalıdır.
En uygun yöntem damlama sulamadır.
Meyve bağlama döneminde yeterli sulama olmazsa, hıyarlar acılaşır ve pazar değerini kaybeder.
Fazla su ise kök çürüklüğüne yol açar.
Hıyar kaç günde büyür?
Yaklaşık 70 günde hasada gelir.
Hıyar güneşi sever mi?
Direkt güneş ışığından hoşlanmaz, yarı gölge ortam idealdir.
Hıyar kaç derece soğuğa dayanır?
12 derecenin altındaki sıcaklıklar bitkiye zarar verir.
Hıyar sulaması nasıl yapılır?
En uygun yöntem damlama sulamadır.
Hıyar hangi bölgelerde yetişir?
Türkiye’de en çok Ege, Marmara ve Akdeniz bölgelerinde yetiştirilir.
Turşuluk hıyar ile sofralık hıyar farkı nedir?
Turşuluk hıyar küçük ve serttir, sofralık ise daha büyük ve sulu olur.
Hıyar yetiştirmek için ideal toprak pH değeri kaçtır?
5.5 – 5.8 arası pH değeri uygundur.
Hıyar ne zaman ekilir?
İlkbahar aylarında, don riski ortadan kalktıktan sonra ekilir.
Hıyar hangi gübreleri sever?
Yanmış çiftlik gübresi ve azotlu gübreler verim artırır.
Hıyar kaç çeşit vardır?
Dünya genelinde yaklaşık 750 farklı hıyar çeşidi bulunur.
