Tarih: 05.09.2025
Yazar: Editör
Okuma Süresi: 8 Dakika
Güncelleme: 21:45
Hububatta kök ve kök boğazı çürüklüğü nedir, tarıma etkisi ne kadar büyük?
Hububat üretiminde verimi en çok düşüren sorunlardan biri kök ve kök boğazı çürüklüğü hastalıklarıdır. Bu hastalıklar, buğday ve arpa başta olmak üzere birçok tahıl ürününde ciddi kayıplara yol açar. Bazı bölgelerde verim kaybı %40’a kadar çıkarken, nadir durumlarda %50’ye varan zararlar bile görülebilir.
Türkiye’de ve dünyada hububat ekim alanlarının neredeyse tamamında karşılaşılan bu problem, yanlış tarım uygulamaları ve iklim koşulları nedeniyle daha da yaygınlaşıyor.
Daha fazla tarım haberi için Köyden Haber adresini ziyaret edebilirsiniz.
Hububatta kök ve kök boğazı çürüklüğü hangi hastalıklardan oluşur?
Hububatlarda çürüklük sorunları farklı etmenlerden kaynaklanır. İşte en sık görülenleri:
Buğdayda kök ve kök boğazı çürüklüğü (Rhizoctonia solani)
Fusarium kaynaklı kök çürüklüğü
Göçerten hastalığı (Karabacak)
Bipolaris sorokiniana kök ve kök boğazı çürüklüğü
Bu hastalıkların her biri farklı belirtiler gösterir, ancak ortak etkileri verim kaybı, bodurlaşma ve dane kalitesinde düşüştür.
Buğdayda kök ve kök boğazı çürüklüğü nasıl anlaşılır?
Köklerde kahverengi lekeler
Gelişmede yavaşlama
Cüceleşme
Tarlada boşluklu çimlenme
Şiddetli enfeksiyonda bitkilerin yatması
Bu durum uzun süre toprakta kalıcı olabilir ve sonraki yıllara da taşınabilir.
Buğdayda kök ve kök boğazı çürüklüğü ile nasıl mücadele edilir?
Sık ekimden kaçının.
Toprak ve alet dezenfeksiyonunu ihmal etmeyin.
Sertifikalı tohum kullanın.
İyi toprak işleme ve dengeli gübreleme yapın.
Erkenci çeşitler yerine dayanıklı çeşitleri tercih edin.
Detaylı bilgi için Köyden Haber tarım kategorisini takip edebilirsiniz.
Fusarium kaynaklı kök çürüklüğü nasıl zarar verir?
Çiçeklenme döneminde su stresiyle artar.
Başaklarda akbaşak oluşumuna yol açar.
Kardeş ölümleri ve başak cılızlığı görülür.
Saplarda kahverengi lekeler oluşur.
Çok şiddetli durumlarda bitki tamamen ölür.
Göçerten hastalığı nedir, belirtileri nelerdir?
Bitkilerde bodurlaşma
Köklerde kahverengi ve siyah lezyonlar
Erken olgunlaşma ve dane bağlamama
Kök boğazında çürüme
Beyaz başak gelişimi
Bu hastalık çoğunlukla besin eksikliği ile karıştırıldığı için geç fark edilir.
Göçerten hastalığı ile nasıl mücadele edilir?
Baklagil ve yağ bitkileri ile 2-3 yıl ekim nöbeti yapın.
Erken ekimden kaçının.
Toprak temizliğine önem verin.
Amonyum sülfat gibi gübreler kullanın.
Tohum ilaçlaması yapın.
Bipolaris sorokiniana kök ve kökboğazı çürüklüğü nasıl önlenir?
Yabancı ot ve bitki artıklarını temizleyin.
Dayanıklı çeşitleri tercih edin.
Toprak analizi yaparak eksikleri tamamlayın.
Tohum ve yeşil aksam ilaçlaması uygulayın.
Hububatta kök ve kök boğazı çürüklüğü ile ilgili en çok sorulan sorular
Hububatta kök ve kök boğazı çürüklüğü nedir?
Tahıllarda köklerin ve kök boğazının mantar hastalıkları nedeniyle çürümesi durumudur.
En çok hangi ürünlerde görülür?
En fazla buğday ve arpa üretiminde görülür.
Hastalık verimi ne kadar düşürür?
%40’a kadar verim kaybı olabilir, nadir durumlarda %50’ye çıkar.
Fusarium neden tehlikelidir?
Çiçeklenme döneminde su stresiyle birleştiğinde bitkinin ölmesine yol açabilir.
Göçerten hastalığı nedir?
Halk arasında karabacak olarak bilinen, kökleri çürüten mantar hastalığıdır.
Buğdayda çürüklüğü nasıl fark ederim?
Köklerde kahverengi lekeler ve cüceleşme görülür.
Mücadelede en önemli yöntem nedir?
Sertifikalı tohum kullanmak ve ekim nöbeti uygulamak.
Kök çürüklüğü hangi koşullarda yayılır?
Yoğun nem, sık ekim ve yetersiz toprak işleme durumunda hızla yayılır.
Kök çürüklüğü toprakta ne kadar kalır?
2 yıldan fazla canlı kalabilir.
Dayanıklı çeşit kullanmak neden önemlidir?
Erkenci çeşitler hastalığa daha duyarlıdır, bu yüzden dayanıklı çeşit seçilmelidir.
