Buzağılamadan sonra ilk tohumlamanın 60. gün civarında yapılması halinde gebelik oranı normal olarak daha yüksek olduğu ortaya konuldu.Yapılan bilimsel bir çalışmada ideal buzağılama zamanı tespit edildi. Buzağılamadan sonra ilk tohumlamaBuzağılamadan sonra ilk tohumlama İdeal buzağılama aralığı olan 365 güne ulaşılabilmek için tohumlamaların buzağılamadan sonra olabildiğince erken başlatılması gereklidir.
Buzağılamadan sonra ilk tohumlamaBuzağılamadan sonra her ineğin belli bir süre dinlenip üreme organlarının yenilenmesine ihtiyacı vardır. Normal sağlıklı inekler buzağılamadan sonraki 40. günden sonra başarı ile tohumlanabilir veya boğaya verilebilir. Bununla beraber bu gibi erken tohumlamalarda gebelik oranı düşüktür (% 40-50 veya daha az). Buzağılamadan sonra ilk tohumlamanın 60. gün civarında yapılması halinde gebelik oranı normal olarak daha yüksektir (% 60-70) (Tümer, 2001). Çizelge 2 ' de buzağılama ve ilkine tohumlama zamanı aralığına bağlı olarak sürünün durumu değerlendirilmiştir.
Buzağılama ve ilkine tohumlama süresine bağlı olarak sürünün değerlendirilmesi Buzağılama-İlkine tohumlama zamanı (gün ) Tanımlama60 – 75 Mükemmel76 – 82 Tatmin edici83- 90 Hafif sorunlu91- 100 Sorunlu 100 > Ciddi sorunluİki kızgınlık arası süre, tohumlamalarİki kızgınlık arası süre ortalama 21 gündür. Eğer bir inek yapılan tohumlamadan sonra gebe kalmazsa ortalama 21 gün sonra tekrar kızgınlık gösterir. Buzağılamadan sonraki kısa sürede (ilk 6 hafta içinde) olabilecek kızgınlık periyotları daha kısa ve düzensizdir (Yüksel ve ark., 2000). İnek ya da düvelerde kızgınlık sürelerinin başlangıcını saptamak zordur (Kaymakçı ve ark., 1999). Kızgınlık süreleri farklı olabileceğinden kızgınlığın ne zaman başladığı iyi bilinmelidir. Kızgınlığın başlangıcı hakkında doğru bir bilgiye sahip olabilmek için iyi ve düzenli kızgınlık kontrolleri yapılması şarttır .İneklerde kızgınlık yaklaşık 18-24 saat sürmektedir.Kızgınlık başlangıcını takip eden 12. ile 18. saatler arasında yapılan tohumlamalar başarılı bir döl verimi için en uygun zamandır Yani tohumlama için en iyi zaman kızgınlığın ikinci yarısının başlangıcından, kızgınlık belirtilerinin bittiği ilk 8 saate kadar olan zamandır Bu nedenle pratikte; sabah kızgınlık gösteren inek ve düvelerin öğleden sonra, öğleden sonra kızgınlık gösterenlerin ise ertesi sabah tohumlanması veya aştırılması önerilmektedir (Soysal, 1989).İneklerde gözlenen kızgınlık belirtileri şunlardır - Diğer ineklerin kendisine atlamasına izin verir.- Diğer hayvanların üreme organlarını sık sık koklar.- Sık sık bağırır, huzursuzdur, sinirlidir.- Ahırda diğerleri yatarken ayakta durur, yatmaz.- Grup halinde dolaşma eğilimi gösterirler.- Normalden daha az dinlenerek zaman geçirirler.- Sağrı ve kuyruk başı kirli ve mukoza akıntıları ile bulaşıktır.- Süt verimi aniden belirgin bir şekilde düşer.- Yem yeme isteği azalır.- Vücut ısısı biraz yüksektir (1 °C kadar). Kızgınlıkları doğru bir şekilde saptamak için, sığırların bulunduğu yerler (barınak içi, gezinme alanı, sağım yeri girişi, mera, yemlik önü) günde en az 3 kez 30 dakika süresince gözlenmelidir. Genellikle günün erken saatleri ve akşam gözlemler yapılmalıdır. İneklerin kızgınlık belirtilerini tam olarak gösterebilmesi için barındırıldıkları ortamın temiz olması, zeminin kaygan olmaması gerekir. Tırnak bakımları da düzenli yapılmalıdır. Tırnak bakımı yapılmayan inekler diğerlerinin üzerine atlamaz. Kızgınlıkları saptamadaki başarıyı etkileyen çok sayıda etmen bulunmaktadırkaynakSüt Sığırcılığı Sürü Yönetiminde Döl Verimi A. Mutlu Uygur Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü 35661 Menemen- İzmir
Buzağılamadan sonra ilk tohumlamaBuzağılamadan sonra her ineğin belli bir süre dinlenip üreme organlarının yenilenmesine ihtiyacı vardır. Normal sağlıklı inekler buzağılamadan sonraki 40. günden sonra başarı ile tohumlanabilir veya boğaya verilebilir. Bununla beraber bu gibi erken tohumlamalarda gebelik oranı düşüktür (% 40-50 veya daha az). Buzağılamadan sonra ilk tohumlamanın 60. gün civarında yapılması halinde gebelik oranı normal olarak daha yüksektir (% 60-70) (Tümer, 2001). Çizelge 2 ' de buzağılama ve ilkine tohumlama zamanı aralığına bağlı olarak sürünün durumu değerlendirilmiştir.Buzağılama ve ilkine tohumlama süresine bağlı olarak sürünün değerlendirilmesi Buzağılama-İlkine tohumlama zamanı (gün ) Tanımlama60 – 75 Mükemmel76 – 82 Tatmin edici83- 90 Hafif sorunlu91- 100 Sorunlu 100 > Ciddi sorunluİki kızgınlık arası süre, tohumlamalarİki kızgınlık arası süre ortalama 21 gündür. Eğer bir inek yapılan tohumlamadan sonra gebe kalmazsa ortalama 21 gün sonra tekrar kızgınlık gösterir. Buzağılamadan sonraki kısa sürede (ilk 6 hafta içinde) olabilecek kızgınlık periyotları daha kısa ve düzensizdir (Yüksel ve ark., 2000). İnek ya da düvelerde kızgınlık sürelerinin başlangıcını saptamak zordur (Kaymakçı ve ark., 1999). Kızgınlık süreleri farklı olabileceğinden kızgınlığın ne zaman başladığı iyi bilinmelidir. Kızgınlığın başlangıcı hakkında doğru bir bilgiye sahip olabilmek için iyi ve düzenli kızgınlık kontrolleri yapılması şarttır .İneklerde kızgınlık yaklaşık 18-24 saat sürmektedir.Kızgınlık başlangıcını takip eden 12. ile 18. saatler arasında yapılan tohumlamalar başarılı bir döl verimi için en uygun zamandır Yani tohumlama için en iyi zaman kızgınlığın ikinci yarısının başlangıcından, kızgınlık belirtilerinin bittiği ilk 8 saate kadar olan zamandır Bu nedenle pratikte; sabah kızgınlık gösteren inek ve düvelerin öğleden sonra, öğleden sonra kızgınlık gösterenlerin ise ertesi sabah tohumlanması veya aştırılması önerilmektedir (Soysal, 1989).İneklerde gözlenen kızgınlık belirtileri şunlardır - Diğer ineklerin kendisine atlamasına izin verir.- Diğer hayvanların üreme organlarını sık sık koklar.- Sık sık bağırır, huzursuzdur, sinirlidir.- Ahırda diğerleri yatarken ayakta durur, yatmaz.- Grup halinde dolaşma eğilimi gösterirler.- Normalden daha az dinlenerek zaman geçirirler.- Sağrı ve kuyruk başı kirli ve mukoza akıntıları ile bulaşıktır.- Süt verimi aniden belirgin bir şekilde düşer.- Yem yeme isteği azalır.- Vücut ısısı biraz yüksektir (1 °C kadar). Kızgınlıkları doğru bir şekilde saptamak için, sığırların bulunduğu yerler (barınak içi, gezinme alanı, sağım yeri girişi, mera, yemlik önü) günde en az 3 kez 30 dakika süresince gözlenmelidir. Genellikle günün erken saatleri ve akşam gözlemler yapılmalıdır. İneklerin kızgınlık belirtilerini tam olarak gösterebilmesi için barındırıldıkları ortamın temiz olması, zeminin kaygan olmaması gerekir. Tırnak bakımları da düzenli yapılmalıdır. Tırnak bakımı yapılmayan inekler diğerlerinin üzerine atlamaz. Kızgınlıkları saptamadaki başarıyı etkileyen çok sayıda etmen bulunmaktadırkaynakSüt Sığırcılığı Sürü Yönetiminde Döl Verimi A. Mutlu Uygur Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü 35661 Menemen- İzmir 
