Kademeli (erken) emeklilik beklentisi, özellikle 2000 sonrası sigortalı olan ve EYT kapsamına girmeyen milyonlarca çalışan tarafından yakından takip ediliyor. Yeni yıl öncesi “kademeli emeklilik çıkacak mı, Meclis’e geldi mi?” sorusu yeniden gündeme taşınırken, hem Ankara’da hem uzmanlar cephesinde önemli açıklamalar yapıldı.
Şu an kademeli emeklilikle ilgili resmi çalışma yok
Kademeli emeklilikle ilgili son durum özetle şöyle:- Hükümetin şu an için kademeli emeklilik üzerine resmî bir çalışması bulunmuyor.
- Konu, kamuoyunda ve sosyal medyada sıkça tartışılsa da Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı cephesinden gelen açıklamalarda, sistemde yeni bir değişiklik planlanmadığı vurgulanıyor.
- Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, emeklilik sistemine ilişkin,
“Emeklilik sisteminde bir değişiklik planlamıyoruz. Emekli olabilmek için gereken prim ve yıl şartları devam edecek.”
ifadelerini kullanmıştı.
CHP’li Akay kademeli emeklilik teklifini Meclis’e sundu
Öte yandan TBMM’de konuyla ilgili bir kanun teklifi bulunuyor.CHP Karabük Milletvekili Cevdet Akay, Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu’nda değişiklik öngören bir kademeli emeklilik teklifi hazırlayarak Meclis Başkanlığı’na sundu.Teklifin ana hatları şöyle:- 08.09.1999 – 16.04.2008 tarihleri arasında sigortalı olan vatandaşlara kademeli emeklilik hakkı tanınması,
- Esnaf ve memurlar için prim ödeme gün sayısının 9000 günden 7200 güne düşürülmesi,
- 1 Mayıs 2008 sonrası işe başlayan memur ve esnafların 9000 gün şartının adaletsizlik yarattığı gerekçesiyle yeniden düzenlenmesi.
Teklif Meclis’e geldi, fakat yasalaşmadı; kademeli emeklilik henüz yürürlüğe girmiş bir düzenleme değil.
“Emeklilikte Tarihe Takılanlar” ve haksızlık tartışması
2023’te çıkarılan EYT düzenlemesiyle, 8 Eylül 1999 öncesi sigorta girişi olan yüz binlerce kişi emekli olurken, bu tarihten sonra sigortalı olanlar, kendilerine “haksızlık yapıldığı” gerekçesiyle itiraz ediyor.Bu grup:- “Emeklilikte Tarihe Takılanlar” adıyla dernekler kurarak sesini duyurmaya çalışıyor,
- Yaş şartının, ilk işe giriş tarihine göre yeniden düzenlenmesini,
- 58–60 yaş sınırının kaldırılmasını,
- Kademeli bir sistemle daha erken emeklilik hakkı tanınmasını talep ediyor.
Uzmanlar ne diyor? “Bugünden yarına gündeme gelmesi zor”
Sosyal Güvenlik alanında yorumları takip edilen isimler, tabloyu şu şekilde özetliyor:- Şu anda hükümet gündeminde kademeli emeklilik yok.
- EYT’nin bütçe ve sosyal güvenlik sistemi üzerindeki yükü hâlâ tartışılırken, yakın vadede yeni bir erken emeklilik adımının atılmasının zor olduğu ifade ediliyor.
Özet: Kademeli emeklilik ne zaman çıkacak?
- Bugün itibarıyla:
- Kademeli emeklilik yürürlükte değil
- Hükümetin resmî, açıklanmış bir çalışması yok
- Meclis boyutu:
- CHP’li Cevdet Akay’ın kademeli emeklilik kanun teklifi, Meclis’e sunuldu,
- Fakat henüz komisyon ve Genel Kurul aşamalarında kabul edilip yasalaşmadı.
- “Sorularla kademeli emeklilik”,
- “Kim etkilenir, kim etkilenmez?”
gibi kutucuklarla daha detaylı, tablo ve SSS (sık sorulan sorular) formatında da hazırlayabilirim.
