Tarih: 30 Ağustos 2025
Okuma Süresi: 9 dk
Yazar: Editör
Güncelleme: 30 Ağustos 2025
Mastitis, sütte ve memelerde farklı düzeylerde bozulmalara yol açabilen bir meme iltihabı hastalığıdır. Meme dokusu, dış etkiler veya mikroorganizmalar (bakteri, virüs, mantar) nedeniyle zarar görebilir ve iltihap oluşabilir.
Akut mastitis: Meme loplarında şişlik, sertlik ve sıcaklık ile belirgin ağrı görülür. Süt sulu, pıhtılı veya kanlı olabilir.
Subakut mastitis: Memede belirgin yangı yoktur, ancak sütte pıhtılar bulunur.
Kronik mastitis: Akut ve subakut mastitis sonrası gelişebilir; belirgin yangı ve sütte değişiklik görülmez.
Mastitis hem hayvan sağlığı hem de ekonomik açıdan önemlidir. Süt verimi düşer, tedavi maliyetleri artar ve hastalık bulaşıcı olabilir.
Mastitisin Nedenleri
Mastitisin birçok nedeni vardır:
Bozuk yemler ve dengesiz beslenme
Metabolik hastalıklar: Hipokalsemi, katozis
Vitamin ve mineral eksiklikleri: Özellikle selenyum ve E vitamini
Hijyen eksikliği: Sağım ve ahır temizliği yetersizse hastalık riski artar
Anatomik bozukluklar: Meme yapısındaki sorunlar
Sistemik enfeksiyonlar ve iklim koşulları
Meme derisi ve meme başı yaraları
Genetik yatkınlık ve ileri yaş
Mastitis Belirtileri ve Kontrol Yöntemleri
Sütte pıhtılaşma, renk değişikliği, bulanıklık veya kan görülmesi
Memede şişlik, kızarıklık, sertlik ve ağrı
Hayvanın davranış değişikliği, huzursuzluk
Ateş yükselmesi
Mastitisin kontrolü iki aşamada yapılır:
Süt analizi: Süt soğutma tankında toplanan sütlerin laboratuvar kontrolü
Organizma incelemesi:
Bulaşıcı bakteriler: Streptococcus agalactia, Staphylococcus aureus
Çevresel bakteriler: Coliforms, Streptococcus (non-agalactia), Staphylococcus (non-aureus)
Hastalık süt makineleri, ahır çevresi, buzağılar ve sağım sırasında insanlar aracılığıyla yayılabilir. Detaylı bilgi için Köyden Haber Mastitis Haberleri sayfasını ziyaret edebilirsiniz.
Mastitis Tedavisi Nasıl Yapılır?
Korunma ve Önlemler
Ahırın temizliği ve hayvan yataklarının uygunluğu
Hayvanları soğukta bırakmamak
Genç ve yaşlı hayvanları ayırmak
Kalıtsal meme bozukluğu olan hayvanları sürüden çıkarmak
Sağımda hijyen ve doğru teknik kullanmak
Sağım makinelerini temiz tutmak
Erken teşhis ve veteriner danışmanlığı
İlaç Tedavisi
Antibiyotikler: Meme başından verilen antibiyotikler enfeksiyonu kontrol eder
Anti-enflamatuar ilaçlar, analjezikler, vitaminler ve serum
Soğuk su uygulaması ve masaj: Lokal yangıyı azaltır
İnatçı vakalarda hastalıklı lobun kurutulması
Aşı ve Önleyici Uygulamalar
Subklinik ve klinik mastitisler için inaktif karma aşılar
Yedi ayı geçmiş dişi danalara uygulanabilir
Farklı Hayvan Türlerinde Mastitis Tedavisi
İneklerde Mastitis
Antibiyotik tedavisi, yara bakımı ve anti-enflamatuar uygulamalar
Sık sağım: Günde 5–10 kez
Tedavi veteriner gözetiminde yapılmalıdır
Keçilerde Mastitis
Erken teşhis ve hızlı antibiyotik tedavisi
Yaraya bakım veya sütten kesme gerekebilir
Hastalığın şiddetine bağlı tedavi protokolleri
Koyunlarda Mastitis
Kuzulamadan 1,5 ay sonra sık görülür
Süt, et ve yün veriminde azalma yapabilir
Erken teşhis ve laboratuvar analizleri şarttır
Mastitisli Sütün Belirtileri
Sütün görünümü: Pıhtılı, bulanık, renk değişikliği veya kanlı
Koku: Ekşimsi veya amonyak benzeri
Hayvan davranışı: Süt sağımında huzursuzluk
Memede hassasiyet ve şişlik
Mastitis nedir? Memede enfeksiyon veya iltihaplanmadır
Akut mastitis belirtileri nelerdir? Şişlik, kızarıklık, ağrılı süt
Subakut mastitis nedir? Memede hafif yangı, sütte pıhtılar
Kronik mastitis nedir? Yangı yok, süt değişikliği az
Mastitis neden olur? Bakteri, hijyen eksikliği, metabolik sorunlar
Mastitis nasıl teşhis edilir? Süt analizi ve klinik muayene
Mastitis nasıl tedavi edilir? Antibiyotik, destek ilaçlar ve hijyen
Mastitis ilacı var mı? Veteriner reçetesi ile antibiyotik kullanılır
Mastitis aşısı var mı? Evet, subklinik ve klinik enfeksiyonlara karşı
Keçilerde mastitis nasıl önlenir? Hijyen, erken teşhis ve veteriner tedavisi
