ABD Başkanı Donald Trump’ın Ukrayna savaşı için hazırladığı 28 maddelik barış planı, uluslararası basına sızmasının ardından dünya diplomasisini altüst etti. İçeriği itibarıyla Rusya’nın taleplerini büyük oranda karşılayan plan, hem Kiev’de hem Avrupa başkentlerinde sert tartışmalara yol açtı.Planın sızmasıyla birlikte Trump’ın Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski’den 27 Kasım’a kadar yanıt beklediği yazıldı. Taslak, birçok kritik başlıkta Ukrayna’yı geri adım atmaya zorlayan hükümler içeriyor.
Plan Neyi Kapsıyor? İşte 28 Maddelik Taslağın Ana Hatları
1. Ukrayna’nın Statüsü ve Güvenlik Garantileri
- Ukrayna tarafsız ülke ilan ediliyor.
- Ukrayna Anayasası’na “NATO’ya girmeme” şartı ekleniyor.
- Ukrayna ordusu 300 bin askerle sınırlandırılıyor.
- Ukrayna’nın nükleer silah sahibi olmayacağı garanti ediliyor.
- ABD belirli koşullarda güvenlik garantisi sağlayacak.
2. Tartışmalı Bölgelerin Durumu
- Kırım, Donetsk ve Lugansk bölgeleri resmen Rusya’ya bırakılıyor.
- Herson ve Zaporijya’da mevcut cephe hattı “dondurulmuş ihtilaf sınırı” kabul ediliyor.
- Bazı bölgeler silahsızlandırılmış tampon bölge oluyor.
- Her iki taraf, yeni sınır hattında askeri dengeyi değiştirmeme sözü veriyor.
3. NATO–Rusya Dengesi
- NATO, Ukrayna’ya asker konuşlandırmama taahhüdü veriyor.
- NATO uçaklarının Rusya sınırına yaklaşması Polonya ötesi ile sınırlandırılıyor.
- ABD–NATO–Rusya arasında ortak güvenlik çalışma grubu kuruluyor.
4. Ukrayna’nın Yeniden İnşası
- Ukrayna’nın onarımı için uluslararası fon kuruluyor.
- Batıda dondurulmuş 100 milyar dolarlık Rus varlığı Ukrayna’nın yeniden inşasında kullanılıyor.
- AB’den ek 100 milyar dolar katkı hedefleniyor.
- Diğer Rus varlıkları ABD–Rusya ortak projelerinde değerlendirilecek.
5. Rusya’ya Dönüş ve Yaptırımlar
- Rusya’ya yönelik yaptırımlar kademeli olarak kaldırılıyor.
- Moskova yeniden G8 üyeliğine dönüyor.
- ABD ve Rusya arasında uzun vadeli ekonomik işbirliği başlıyor.
6. İnsani Başlıklar
- Karşılıklı toplu esir değişimi.
- Savaş sırasında kaçırıldığı iddia edilen çocuk ve sivillerin iadesi.
- Aile birleşimi ve hoşgörü programları.
- Ukrayna’nın “aşırı milliyetçi ideolojiden uzaklaşması” maddesi dikkat çekiyor.
7. Enerji ve Altyapı
- Zaporijya Nükleer Santrali Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu gözetiminde işletilecek.
- Santral üretiminin %50’si Ukrayna’ya %50’si Rusya’ya verilecek.
- ABD, Ukrayna’nın doğalgaz altyapısının onarımını üstlenecek.
8. Ukrayna’nın İç Siyaseti
- Anlaşmadan 100 gün sonra Ukrayna’da genel seçim yapılması şart koşuluyor.
- Tüm taraflara genel af çıkarılması planlanıyor.
9. Planın Denetimi
- Anlaşma hukuken iki taraf için de bağlayıcı.
- Planın uygulanmasını Donald Trump'ın başkanlığında kurulacak “Barış Konseyi” denetleyecek.
Zelenski: “Tarihin en kritik dönemecindeyiz”
Sızan plan sonrası halka seslenen Zelenski:“Ülkemiz en zor dönemi yaşıyor. Bir yanda toprak kaybı, diğer yanda en önemli müttefikimizle bağların kopması riski var.”Zelenski, ABD ile temasların sürdüğünü ve savaşın sona ermesi için diplomatik yolları değerlendirdiklerini duyurdu.
Trump’tan Baskı: ‘Donbas kaçınılmaz olarak kaybediliyor’
Trump ise Fox News’e yaptığı açıklamada:“Ukrayna Donbas’ı kaybedecek. Bu bölgelerin Rusya’nın yasal toprağı olarak plana dahil edilmesi kaçınılmazdı.”diyerek Zelenski’ye 27 Kasım’a kadar süre verdiğini açıkladı.
Sonuç: Tartışmalı Plan Dünya Gündemini Salladı
Trump’ın 28 maddelik Ukrayna barış planı:- Rusya'nın çıkarlarına yakın durması,
- Ukrayna’nın büyük toprak kayıplarını kabul ettirmesi,
- NATO’nun bölgedeki hareket alanını kısıtlaması
