Sığır solunum yolu hastalığı (BRD), buzağıların sağlığını etkileyen, büyümelerini azaltan ve dünya çapında sığır sürülerinin karlılığını etkileyen önemli bir bulaşıcı hastalıktır.
Mannheimia haemolytica veya Sığır Solunum Sinsitiyal Virüsü gibi temel bakteri ve virüslerin BRD'ye neden olduğu bilinmektedir. Bu önemli patojenler arasında Mycoplasma bovis (M. bovis) özel bir yere sahiptir. Gerçekten de, bu bakteri, M. bovis'in konak bağışıklık tepkisinden kaçmada neden bu kadar başarılı olduğunu ve birçok sığır sürüsünde artrit, otitis ve en önemlisi akut ve kronik zatürre vakalarından sorumlu baskın bir patojen olmasını açıklayan benzersiz biyolojik özelliklere sahiptir .
M. bovis benzersiz bir mikroorganizmadır
M. bovis , konakçı olmadan kendi kendine çoğalabilen en küçük organizmalardan biri olan Mollicutes sınıfından bir bakteridir 1 .
Hücre duvarı olmaması, Gram ile boyanmaması ve hücre duvarı olan bakterileri hedef alan beta-laktam veya sefalosporin ailelerinin antibiyotiklerinden etkilenmemesi anlamına gelir. Küçük genom boyutu, amino asitlerin ve bazı yağ asitlerinin sentezlenmesini engeller. Bu nedenle, in vitro kültür sırasında karmaşık beslenme gereksinimleri vardır 1, 2, 3 . Bu nedenle, taşınması ve laboratuvarda kültürü zordur, bu da yetersiz tanı konulmasına ve BRD'deki rolünün hafife alınmasına yol açar 4 .
Ancak, büyük patojenik kabiliyete sahiptir . M. bovis, epitel hücrelerine, kan mononükleer hücrelerine, alveolar makrofajlara veya eritrositlere nüfuz edebilir, hayatta kalabilir, çoğalmasını önleyebilir ve işlevlerini bastırabilir. Aynı şekilde, makrofaj fagositozundan kaçabilir ve sitokin salgılanmasını düzenleyebilir. Ayrıca, biyofilmler üretebilir ve spesifik antikorların etkisinden kaçınarak yüzey antijenlerini değiştirebilir, böylece konağın bağışıklık tepkisinden kaçınabilir 5, 6 .
M. bovis genç buzağılar için en uygun türdür
Hasta sığırlardan zaman zaman birkaç mikoplazma türü izole edilse de, yalnızca M. bovis BRD'nin birincil nedeni olarak tanınmaktadır ve dünya çapında BRD'de rol oynayan en yaygın bakteriyel patojenlerden biri olarak kabul edilmektedir 3, 7 .
Büyük besi yerlerinde %100'e varan yüksek bulaşıcılığı, antibiyotik tedavilerine sınırlı yanıtı ve enfeksiyonların kolayca kronikleşebilmesi gibi nedenlerle sağlık, ekonomik ve hayvan refahı açısından önemlidir 3, 8 .
M. bovis , zatürreye ek olarak buzağılarda başka hastalıklara da neden olur. Örneğin poliartrit , genellikle diz ve karpus eklemlerinde; otitis media ; dekubitus apseleri veya endokardit , diğerleri arasında 9, 10, 11, 12, 13 .
M. bovis, süt sığırcılığı işletmelerinde, besi çiftliklerinde ve buzağı buzağı işletmelerinde buzağı zatürresinin başlıca nedenidir
M. bovis enfeksiyonunun yaygınlığı coğrafi konuma ve üretim sistemlerinin türüne göre değişmektedir. Varlığı genellikle farklı kaynaklardan gelen hayvanların karıştırıldığı sığır işletmelerinde yüksektir (besleme alanları, dana buzağıları) ve BRD salgınları sırasında hasta hayvanların %50'sinde M. bovis pozitiftir . Süt çiftlikleri de etkilenebilir; yakın zamanda 74 süt sürüsünden yaklaşık %30'unda PCR tespit oranı bulan bir Polonya çalışmasında gösterilmiştir 14 .
Bulaşma kaynağı anne olduğunda, enfeksiyon yaşamın ilk ayında ortaya çıkar ve yetiştirme bölmelerinde devam eder ve yayılır 15. Daha sonra, kronik buzağılar veya asemptomatik taşıyıcı hayvanlar aracılığıyla hastalık, yüksek hayvan yoğunluğundan ve bazen yetersiz havalandırmadan yararlanarak çok hızlı bir şekilde yayıldığı dana buzağı birimlerine ve besi yerlerine ulaşır.
Virüs, özellikle BVD ve Pasteurella, özellikle M. haemolytica ile koenfeksiyon çok yaygındır 16, 17 . Bu koenfeksiyonlarda, M. bovis ikincil bir etken değil, daha ziyade M. haemolytica'nın aşırı çoğalmasına neden olan birincil etken gibi görünmektedir 18 .
Geleneksel olarak, M. bovis, tedaviye yanıt vermeyen kronik BRD vakalarıyla ilişkilendirilmiştir 19. Ancak son çalışmalar, M. bovis'in akut pnömoniden doğrudan sorumlu olabileceğini ancak aynı zamanda çoğu BRD salgınında bulunan M. haemolytica enfeksiyonlarına yatkınlık yarattığını göstermiştir 9, 18, 21
M. bovis oldukça bulaşıcıdır
M. bovis'in bulaşması anneden kontamine kolostrum, süt, burun veya vajinal salgılar yoluyla gerçekleşebilir . Süt buzağılarında, asemptomatik taşıyıcılardan pastörize edilmemiş atık sütün kullanımı enfeksiyon kaynağı olabilir 22 .
Enfekte buzağılar, asemptomatik olsun veya olmasın, pazarlara, yetiştirme merkezlerine veya besi yerlerine vardıklarında, özellikle yüksek yoğunluklu, yetersiz havalandırmalı, soğuk veya nemli ortamlarda aerosoller yoluyla hastalığı hızla yayarlar. Kötü dezenfekte edilmiş besleme ekipmanları da bir bulaşma kaynağı olabilir 13 .
Kronik buzağılar havaya çok sayıda mikrop yayarlar. Bu nedenle, hastalıkları önlemek için revirlerde izolasyon ve iyi havalandırma ve hijyen şarttır 22 .
