Hayvancılıkla uğraşan herkes bilir; şap hastalığı adını duymak bile ürkütür. Çünkü şap, hayvandan önce köylünün rızkına bulaşır.
Nereden Çıkmış?
Tarihi çok eski. İlk kayıtlara 1500’lü yıllarda Avrupa’da rastlanıyor. 1898’de Alman bilim insanları virüs olduğunu kanıtlıyor. Yani şap, bilimin de ilk öğrendiği virüslerden biri. “Küçük virüs, büyük ders.”
Nasıl Yayılır?
Şap çok hızlıdır. Hayvandan hayvana, yemlikten suluktan, hatta rüzgârla kilometrelerce uzağa gider. Bir köyde başlarsa, önlem alınmazsa ertesi gün başka köydedir. “Ateş düştüğü yeri yakmaz, bütün köyü tutuşturur.”
Belirtileri Nedir?
Hayvan salyaya boğulur.
Dilde, ağızda su dolu kabarcıklar çıkar.
Ayakları yara olur, topallamaya başlar.
Süt birden kesilir.
Kısacası, hayvanın dili susar, ayağı durur, cebi boşalır.
Tedavi Var mı?
Doğrudan tedavisi yok. Virüsle savaşmak kolay değil. Ama yapılacak şeyler belli:
Aşılama düzenli olmalı.
Hastalık çıkan yerde karantina şart.
Temizlik, hijyen, dezenfeksiyon asla ihmal edilmemeli.
“Bir iğne, bin derde kalkan.”
Son Söz
Şap hastalığı köyde sadece hayvanı değil, ekmeği de hasta eder. Çiftçi bilirse önler, önlerse korur. Unutmayalım: “Hayvan sağlığı, insanın da sağlığıdır.”
